Luật sư tư vấn có bị mất quyền nuôi con khi cha mẹ đẻ đòi lại con

1. Có bị mất quyền nuôi con khi cha mẹ đẻ đòilại con?

Câu hỏi: Do không thểcó con nên năm 1990, vợ chồng tôi có nhận cháu Lan ở trại trẻ mồ côi làm connuôi theo đúng quy định của pháp luật. Chúng tôi luôn yêu thương và chăm sóccháu rất tốt. Hiện nay cháu đã 14 tuổi và rất ngoan ngoãn. Mới đây, có một cặpvợ chồng tự xưng là bố mẹ ruột của cháu đến gặp chúng tôi và ngỏ ý muốn xincháu Lan về nuôi. Chúng tôi yêu cầu họ đi giám định ADN để khẳng định tư cáchcủa mình. Kết quả giám định đã cho thấy họ đúng là cha mẹ ruột của cháu Lan,trước đây vì quá túng thiếu nên đã bỏ rơi cháu. Bây giờ điều kiện gia đình đãkhá giả nên muốn xin lại cháu về để chăm sóc. Chúng tôi không đồng ý vì saunhiều năm sống cùng nhau, giữa chúng tôi và cháu Lan đã có tình cảm gắn bókhăng khít. Sau đó, 2 người này còn đến nhà chúng tôi nhiều lần và còn dọa nếukhông trả lại con cho họ, họ sẽ kiện ra tòa để đòi quyền nuôi con làm chúng tôihết sức lo lắng. Vậy tôi muốn hỏi trong trường hợp này, nếu cha mẹ đẻ cháu Lankhởi kiện ra tòa, vợ chồng tôi có mất quyền nuôi cháu Lan hay không?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều24 Luật Nuôi con nuôi năm 2010, hệ quả của việc nuôi con nuôi như sau:

‘‘Kể từ ngày giao nhậncon nuôi, giữa cha mẹ nuôi và con nuôi có đầy đủ các quyền, nghĩa vụ của cha mẹvà con; giữa con nuôi và các thành viên khác của gia đình cha mẹ nuôi cũng cócác quyền, nghĩa vụ đối với nhau theo quy định của pháp luật về hôn nhân và giađình, pháp luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

Trừ trường hợp giữacha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi có thỏa thuận khác, kể từ ngày giao nhận con nuôi, chamẹ đẻ không còn quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng, đại diện theopháp luật, bồi thường thiệt hại, quản lý, định đoạt tài sản riêng đối với conđã cho làm con nuôi.’’

Như vậy, khi nhận cháuLan từ trại trẻ mồ côi làm con nuôi, giữa anh chị và con nuôi có đầy đủ cácquyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con. Kể từ thời điểm đó, cha mẹ đẻ của cháu Lankhông còn quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng, đại diện theo phápluật, bồi thường thiệt hại, quản lý, định đoạt tài sản riêng đối với đứa bé. Vìthế, nếu như cha mẹ ruột của cháu Lan có khởi kiện ra Tòa, anh chị cũng khôngmất quyền nuôi con.

Tuy nhiên, để giảiquyết vụ việc một cách thấu tình đạt lý, anh chị nên hỏi ý kiến cháu Lan về vấnđề này và có thể thỏa thuận với cha mẹ ruột cháu để cùng chăm sóc, nuôi dưỡngcháu tốt nhất cho đến khi cháu thành niên.

2. Giành quyền nuôi con khi mẹ không có việclàm?

Tóm tắt câu hỏi:

Em có quyền ly hôn vớichồng em không vì bố mẹ chồng không ưa gì mình, vợ chồng em vì thế mà tình cảmcũng sứt mẻ rất nhiều. Từ khi con em ra đời, mọi thứ thay đổi, cuộc sống khôngcòn được hạnh phúc như trước. chồng em không tôn trọng em và em bị nói rất đaulong. Em muốn ly hôn, em không có việc làm thì làm phải làm thế nào để giànhquyền nuôi con ạ. Cám ơn luật sư!

Luật sư tư vấn:

Xin chào bạn! cám ơnbạn đã gửi câu hỏi. Về câu hỏi của bạn, Luật sư Gia Đình tư vấn và hướng dẫncho bạn như sau:

1/ Căn cứ pháp lý

– Luật hôn nhân và giađình năm 2014

2/ Ly hôn theo yêu cầucủa một bên ?

Trước tiên phải nóirằng bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly theo quy định tại Điều51 Luật hôn nhân và gia đình 2014:

“1. Vợ, chồng hoặc cảhai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

2.Cha, mẹ, người thânthích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng dobị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hànhvi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gâyra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

3.Chồng không có quyềnyêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi condưới 12 tháng tuổi”.

Trong trường hợp củabạn,áp dụng quy định tại Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014 về việc ly hôntheo yêu cầu của một bên :

“1. Khi vợ hoặc chồngyêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho lyhôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạmnghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạngtrầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạtđược.

2.Trong trường hợp vợhoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giảiquyết cho ly hôn.

3.Trong trường hợp cóyêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giảiquyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đìnhlàm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia”.

Như vậy,nếu như khi tổhòa giải đã thực hiện công việc hòa giải cho hai vợ chồng bạn mà bạn vẫn yêucầu ly hôn thì Tòa án sẽ giải quyết ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng có hànhvi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làmcho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài,mục đích của hôn nhân không đạt được. Bạn có thể cung cấp những căn cứ để chứngminh trước Tòa về việc chồng bạn đã có những lời lẽ, hành động thể hiện sựkhông tôn trọng bạn , ảnh hưởng nghiêm trọng đến hạnh phúc gia đình và khôngthể tiếp tục mối quan hệ vợ chồng nữa.Mục đích của hôn nhân chỉ thực sự đạtđược khi cả hai bên có sự quan tâm,chia sẻ,tôn trọng lẫn nhau,cùng nhau xâydựng một mái ấm gia đình.

3/ Mẹ không có việclàm có được giành quyền nuôi con không?

Điều 81 Luật hôn nhânvà gia đình 2014 quy định về việc chăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục consau khi ly hôn “1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom,chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất nănglực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tựnuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liênquan.

2.Vợ, chồng thỏa thuậnvề người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối vớicon; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho mộtbên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3.Con dưới 36 thángtuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điềukiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ cóthỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Như vậy, về nguyêntắc, sau khi ly hôn, nếu con bạn dưới 36 tháng tuổi sẽ được giao cho mẹ trựctiếp nuôi. Tuy nhiên, vì bạn không có việc làm ổn định nên Tòa án sẽ xem xétcác điều kiện của bạn có đáp ứng trong việc trông nom,chăm sóc,nuôi dưỡng,giáodục con vật chất, tinh thần đáp ứng sự phát triển của con bạn.

Bạn có thể thỏa thuậnvới chồng bạn về người sẽ trực tiếp nuôi con,Nếu không thỏa thuận được thì Tòaán sẽ quyết định việc giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợimọi mặt của con bạn.

Bạn muốn giành quyềnnuôi con thì bạn nên trình bày và đưa ra tòa những căn cứ về việc bạn sẽ đápứng được các nhu cầu vật chất cần thiết cho con bạn bao gồm: Ăn, ở, sinh hoạt,điều kiện học tập…và các yếu tố tinh thần bao gồm: Thời gian chăm sóc, dạy dỗ,giáo dục con, tình cảm dành cho con, điều kiện cho con vui chơi giải trí, trìnhđộ học vấn của bạn…để chứng minh rằng bạn hoàn toàn có thể đảm bảo cho con bạnđược phát triển trong điều kiện tốt nhất.

3. Người mẹ có bị tước quyền nuôi con khi bỏrơi con mới sinh?

Chào công ty, tôi muốnhỏi nếu trường hợp một người phụ nữ bỏ rơi con mới đẻ của mình nhưng sau đócháu bé đã được các cơ quan chức năng phát hiện và cứu chữa cháu bé kịp thời.Trong trường hợp này người phụ nữ đó có được quyền chăm sóc con của mình nữa haykhông? Tôi cảm ơn”.

Luật sư Gia Đình tưvấn:

Căn cứ theo Điều 85Luật Hôn nhân và gia đình 2014 thì các trường hợp hạn chế quyền của cha, mẹ đốivới con chưa thành niên bao gồm:

a) Bị kết án về mộttrong các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con với lỗicố ý hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôidưỡng, giáo dục con;

b) Phá tán tài sản củacon;

c) Có lối sống đồitrụy;

d) Xúi giục, ép buộccon làm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội.

Như vậy, theo quy địnhcủa pháp luật thì các trường hợp đã bị kết án về một trong các tội xâm phạmtính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con với lỗi cố ý hoặc có hành vi viphạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, tòa áncó thể tự mình hoặc theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức ra quyết địnhkhông cho cha, mẹ trông nom, chăm sóc, giáo dục con, quản lý tài sản riêng củacon hoặc đại diện theo pháp luật cho con trong thời hạn từ 1 năm đến 5 năm. Tòaán có thẩm quyền xem xét việc rút ngắn thời hạn này.

Đối với trường hợp bạnnêu ra, nếu người mẹ bỏ rơi con mới đẻ thì đây được coi là hành vi vi phạmnghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng con cái, người mẹ này cóthể sẽ bị Toà án ra quyết định hạn chế quyền của cha mẹ với con cái, trong đócó quyền trông nom, chăm sóc, giáo dục con trong một khoảng thời gian nhấtđịnh.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên giatư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôilà hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyênviên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm,kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệmvà đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý-cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sưbảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư lànghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sưluôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sưthì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề,chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnhhưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luậtsư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúpđược cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đemlại công bằng cho xã hội. 

 Luậtsư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sưGia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyềnthông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luậttrên các Kênh truyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM(HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long,Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam,Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phátthanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổitrẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công annhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại họcluật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trườngĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại họcuy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luậtsư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếngtrên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàngNavibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầugiây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, LừaĐảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự,kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lạiniềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm cônglý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôicùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nướcrất lâu năm.

Trân trọngcảm ơn!.